"Geçmişten Bugüne Gelen Bir Bilge 'Mahmut Makal' Söyleşi Ve İmza"

[Bahattin YILDIZ]

otekileriz.net sitesinde çoğunlukla üzerime düşen yükleri taşıyamadığımı, sorumluluklarımı yerine getiremediğimi düşünüyorum. Bu kez ; iş, güç, zaman sıkışması bahanesine sığınmak istemiyorum.
Gönlümün istediği, öncelikle ilgililerinin, kültürel-sanatsal duyurularını e-posta yoluyla, faceboook, hi5 gibi alanlardan değilde, doğrudan otekileriz.net'e asmaları...
Kimilerinin internete yönelik soğukluğundan, olanaksızlığından, önemini kavrayamadığından da dem vurulabilir...

Her neyse, Anadolu dergiciliğinde 110 sayıya ulaşmakla bir ilki gerçekleştirmiş olan Söylem Dergisinin merkezinde bulunduğu, "Geçmişten Bugüne Gelen Bir Bilge 'Mahmut Makal' Söyleşi Ve İmza" etkinliğini, internetle -en azından şimdilik- arası iyi olmayan sevgili dostlarımızdan Söylem dergisi sahibi Mehmet Çetinkaya, önceden bana haber vermesine rağmen otekileriz.net'den duyuramadım...

Özel Çukurova Bilfen Okulları, Ziraat Mühendisleri Odası, Eğitim Sen ve Söylem dergisinin ortak etkinliğinin ilki, Özel Çukurova Bilfen Okullarında öğrencilere yönelik olarak 07.11.2008 Tarihinde, genele yönelik olanı ise, Adana Ziraat Mühendisleri Odasında 08.11.2008 tarihinde gerçekleştirildi.

ZMO'da gerçekleştirilen etkinliğe, dinleyici olarak gecikmeli katılabildim. Geneli orta yaş üzeri olan konuklarla salonda oturacak yer kalmamıştı. Tümü; pür dikkat 78 yaşlarında olan eğitim emekçisi, şiir ve öykü yazarı Sayın Mahmut Makal hocayı dinliyordu. Naif, sakin, cana yakın ve yumuşak bir hitap yeteneğine sahip hocam, anlatımlarını espiriyle renklendiriyordu.

Geçmişin baskılarına, çilelerine esir kalmamış, özgüvenini yüksek tutmuş, fakat geçmişi; geçmişte yaşadıklarını ve kendisine yaşatılanları unutmamış, örnekleyerek aydınlatıyordu...

'Köy Enstitüleri kapatılmasaydı, şimdiki sorunların hiçbiri olmazdı' türünden abartılı yaklaşımları bana pek yakın gelmese de, şimdiye kadar bile izleri, etkileri süren kurumu ve o kurumdan mezun bildik bilmedik değerli öğretmenleri, özelde yazarlarını bir kez daha anımsadım.

Söyleşinin, sorular-paylaşımlar bölümünde, yine bu kurumdan mezun olduğunu söyleyen emekli bir öğretmenin anlatımı; bırakın içeriğiyle, ses tonuyla bile yürek dağlayıcıydı... Bir dönem sonra nasıl dışlandıklarını, ötekileştirildiklerini ifade etti. "Ne zaman 'Köy Enstitüsü' sözünü duysam, içim bir hoş oluyor, içimde birşeyler yanıyor, yüreğim kıpır kıpır oluyor" anlamındaki sözleri, salondakiler üzerinde derin izler bıraktı.

Sayın Mahmut Makal'ın getirdiği kitaplar tüketildi, bir o kadar daha olsaydı, yine tüketilecekti...

ZMO'da sınırlı sayıda davetli konuklar, Sayın Mahmut hocayla ve hanımefendiyle alkollü yemek sohbetinde bulundular.

Sağolsun Sevgili Mehmet Çetinkaya, beni de davetliler listesine almış. Yemekte bulunan değerli konuklarla güzel sohbetlerde yüzdük. Masalarda eksiğimiz yoktu, fazlamız vardı...

Mahmut Hocam,  keyifli ama yorucu iki gün geçirmişti, gecenin yarısına üç saat kala tek tek el sıkışmayı ihmal etmeyerek ayrıldığında, bizlere de evin yolu görünmüştü...
     

[Bahattin YILDIZ]

http://tr.wikipedia.org/wiki/Mahmut_Makal, linkinden Sayın Mahmut Makal'ın yaşamı ve eserleri ile bölümü eklemenin uygun olacağını düşündüm.

---------------------------------------------------------------------------------------
Mahmut Makal
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Git ve: kullan, ara

Mahmut Makal, 1930 yılında Aksaray ilinin Gülağaç ilçesi Demirci Köyü'nde doğdu. 1943 yılında İvriz Köy Enstitüsü'ne başladı. Edebiyata şiirle başladı. İlk olarak 1945'te "Türk'e Doğru" ve 1946'da "Köy Enstitüsü" dergilerinde şiirler yazdı. Varlık Dergisi'ndeki Köy Notları ile dikkat çekti. 1947'de İvriz Köy Enstitüsünü bitirdekten sonra 6 yıl köy öğretmenliği yaptı. 1950 yılında öğretmenlik yıllarındaki gözlemlerini Bizim Köy adlı bir kitapta yayınlayarak büyük yankı uyandırdı. Köy Edebiyatı akımının başlangıcı olarak anılan bu kitap nedeni ile tutuklanıp bir süre cezaevinde kaldı. Öğrenmenlikten sonra 1953 yılında Ankara Gazi Enstitüsü'ne girdi ve o yıllarda Fransa’da Avrupa Sosyoloji Merkezine araştırma yapmaya gitti. 1965 seçimlerinde Türkiye İşçi Partisi’nden İstanbul adayı oldu. Sırasıyla Antalya, Ankara ve Adana bölgesinde İlköğretim Müfettişliğinde bulundu. 1971'de İstanbul Sağır ve Dilsizler Okulu'nda Türkçe öğretmeniyken görevi bıraktı. 1971-1972 yılları arasında Bizim Köy Yayınları'nı yönetti. 1972 yılında Venedik Üniversitesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı dersleri verdi.

Meslek hayatı 17 yıl sürdü. Kitapları ve düşünceleri yüzünden mahkemelerde yargılandı ve bir müddet cezaevinde yattı. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından müfettişliği elinden alınarak tekrar öğretmenlik statüsüne indirildi ve Sağırlar Okulu'na atandı. Eserlerinden bazıları Almanca, Rusca, Fransızca, İngilizce, Macarca, İtalyanca, Bulgarca, Lehçe, Romence ve İbranice gibi çeşitli dillere çevrildi. Makal 1967'de Unesco tarafından dünya gençliğine örnek insan olarak seçildi.

Eserleri [değiştir]

    * Bizim Köy, 1950, 1966 UNESCO ‘Dünya Kültürüne Hizmet Ödülü’
    * Köylümden, 1952 * Hayal ve Gerçek, 1952
    * Memleketin Sahipleri, 1954
    * Kuru Sevda, 1957
    * 17 Nisan, 1959
    * Köye Gidenler, 1959
    * Kalkınma Masalı, 1960
    * Eğitimde Yolumuz Nereye, 1960
    * İplik Pazarı, 1964
    * Kamçı Teslimi, 1965
    * Ötelerin Havası, (1965
    * Yer Altında Bir Anadolu, 1968)
    * Bu Ne Biçim Ülke, 1968
    * Zulüm Makinesi, 1969
    * Kokmuş Bir Düzende, 1970
    * Değişenler (Bizim Köy, 1975), 1977 Türk Dil Kurumu ödülü
    * Karanlığı Zorlayanlar, 1976
    * Köy Enstitüleri ve Ötesi, 1979
    * Bir İşçinin Günlüğünden, 1980